Çok düzeyli modellerde ilk adım genellikle “koşulsuz ortalama modeli” (unconditional means model) ile başlar. Bu model, herhangi bir yordayıcı değişken eklenmeden önce, bireyler arası ve gruplar arası toplam varyansı anlamamıza yardımcı olur. Aşağıda, HLM yazılımı ile oluşturulmuş koşulsuz ortalama modelinin teknik özelliklerini ve satır satır açıklamasını bulabilirsiniz. 👇
Bu temel model sayesinde, öğrenciler arası (Level-1) ve okullar arası (Level-2) varyans oranlarını görebilir, modellemeye hangi düzeyde değişkenler eklememiz gerektiğine karar verebiliriz. Bir sonraki adımda, modele anlamlı değişkenler ekleyerek varyansın ne kadar açıklanabileceğini test ederiz. Bu modeli kurmak, çok düzeyli analiz sürecinin temel taşıdır. Çünkü modelin anlamlılığını ve varyansın hangi düzeyde yoğunlaştığını görmeden sonraki modellere geçmek sağlıklı olmaz.
Doç. Dr. Fatma Betül KURNAZ