Çoklu regresyon analizini kullandığım her çalışmada ilk karar vermem gereken şey şu olur: Bu değişkenleri modele nasıl dahil edeceğim? Çünkü sadece doğru analiz değil, doğru model seçimi de araştırmanızın güvenirliğini doğrudan etkiler. Bu kararı verirken hem kuramsal altyapıyı hem de veriyle ilişki kurma biçimini göz önünde bulundurmak gerekir. Aşağıdaki görselde; standart, hiyerarşik ve aşamalı regresyon yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak özetledim. Bu tabloyu danışmanlık verdiğim öğrencilerle birlikte model seçiminde sıkça kullanıyoruz.
Benim yaklaşımım şudur: İstatistiksel anlamlılık kadar kuramsal bütünlük de önemlidir. Bu nedenle veri bize ne söylüyor diye bakarken, teorik dayanakları ve araştırma amacını da göz ardı etmem. Eğer analiz sürecinde bu üç modeli karıştırıyor ya da ne zaman hangisini kullanacağınızı netleştiremiyorsanız, bu tablo size iyi bir referans sağlayacaktır. Analiz sürecinize güç katacak yeni içeriklerle çok yakında tekrar görüşeceğiz. Takipte kalın!
Doç. Dr. Fatma Betül KURNAZ