Yapısal Eşitlik Modellemesi, bana en çok “Hocam bu çok karışık, girmesem mi?” dedirten konulardan biridir. Oysa YEM, iyi anlaşılırsa yalnızca karmaşık bir analiz yöntemi değil, aynı zamanda kuramsal derinliğe sahip güçlü bir modelleme yaklaşımıdır. Faktör analizi ve regresyonun birleşimi gibi düşünebiliriz ama onlardan daha fazlasıdır. Aşağıdaki görselde Iacobucci’nin (2010) bu konuda sunduğu temel önerileri kısa ve anlaşılır şekilde özetledim. Özellikle ilk kez YEM ile tanışanlar için bir başlangıç noktası olarak düşünülmeli.
YEM, sadece “veriyi test etme” aracı değil; aynı zamanda kuramsal düşünceyi matematiksel bir dile çevirmenin yolu. Doğru kurgulanmış bir model, sadece anlamlı ilişkiler değil; aynı zamanda teoriye sadık, sürdürülebilir bir analiz çerçevesi sunar. Bu görseli, hem model kurarken hem de danışmanlık süreçlerinde referans olarak kullanabilirsiniz. Daha fazla açıklama, örnek veri setleri ve SPSS/AMOS üzerinden uygulama rehberleriyle bu seriyi sürdüreceğim. Takipte kalın!
Doç. Dr. Fatma Betül KURNAZ