Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gibi ileri düzey modellerin raporlanmasında en sık sorulan sorulardan biri şu: “Modelimiz veriye ne kadar iyi uydu?” İşte bu sorunun yanıtı, model uyum indekslerinde saklı. Ancak her indekse aynı ağırlıkla bakmak ya da eşik değerlere körü körüne uymaya çalışmak, araştırmacıyı yanıltabilir. Aşağıdaki tablo, en çok kullanılan uyum indekslerini ve kabul edilebilir değer aralıklarını bir arada sunuyor. Danışmanlık verdiğim öğrenciler için sıklıkla dönüp baktığım kaynaklardan biridir.
Uyum indekslerini değerlendirirken hem modelin karmaşıklığını hem örneklem büyüklüğünü hem de modelin teorik bağlamla uyumunu göz önünde bulundurmalısınız. Tek bir indeks asla yeterli değildir; indekslerin birlikte okunması gerekir. Ayrıca araştırmacı olarak bu indekslerin yalnızca teknik değil, anlamlılık açısından ne söylediğini de tartışabilmeliyiz. Unutmayın: iyi bir model sadece iyi uyum göstermekle kalmaz, aynı zamanda araştırma sorunuza ve veriye anlamlı bir yanıt üretmelidir. Aşağıdaki video YEM konusunda senin için bir başlangıç olabilir, izlemeyi unutma.
Doç. Dr. Fatma Betül KURNAZ